Wypadanie włosów po ciąży - dlaczego się zdarza i co pomaga

Wiele kobiet w kilka miesięcy po porodzie zauważa, że włosy zostają na szczotce, poduszce i w odpływie prysznica całymi garściami. To jedno z najczęstszych i zarazem najbardziej niepokojących doświadczeń wczesnego macierzyństwa. W przeważającej większości przypadków nie jest to jednak choroba ani zapowiedź trwałej utraty włosów, tylko naturalny etap, przez który przechodzi organizm po ciąży. Poniżej tłumaczymy, skąd się bierze poporodowe wypadanie, jak długo trwa, co realnie na nie pomaga i kiedy warto skonsultować się z lekarzem.

Dlaczego włosy wypadają po porodzie

Odpowiedź kryje się w hormonach. W czasie ciąży wysoki poziom estrogenów wydłuża fazę wzrostu włosa (anagen), przez co włosy niemal nie przechodzą w fazę spoczynku i prawie nie wypadają. Dlatego wiele przyszłych mam ma w ciąży wyjątkowo gęste, mocne włosy. Ten efekt to jednak "pożyczka": włosy, które normalnie by wypadły, zostają na głowie dłużej niż zwykle.

Po porodzie poziom estrogenów gwałtownie spada w ciągu kilku dni. Duża grupa mieszków, dotąd sztucznie utrzymywana w fazie wzrostu, przechodzi wtedy jednocześnie w fazę spoczynku (telogen). Włos w tej fazie pozostaje w skórze jeszcze około dwóch, trzech miesięcy, zanim zostanie wypchnięty przez nowy. To dlatego nasilone wypadanie nie zaczyna się od razu po porodzie, tylko z opóźnieniem. Mechanizm jest ten sam co w innych postaciach łysienia telogenowego, tyle że bodźcem jest tu przewidywalna zmiana hormonalna, a nie stres czy choroba.

Kiedy się zaczyna i jak długo trwa

Poporodowe wypadanie włosów ma dość powtarzalny przebieg. Zwykle daje o sobie znać między drugim a czwartym miesiącem po porodzie, osiąga szczyt około trzeciego, czwartego miesiąca, a następnie stopniowo słabnie. U większości kobiet gęstość włosów wraca do stanu sprzed ciąży w okolicach pierwszych urodzin dziecka.

Dobrze widocznym sygnałem powrotu do normy są nowe, krótkie włoski wzdłuż linii czoła i skroni. Bywają niesforne i sterczą, ale to dowód, że mieszki znów pracują.

Ile włosów to jeszcze norma

Na co dzień tracimy 50-100 włosów dziennie i jest to zupełnie normalne. W szczycie łysienia poporodowego liczba ta może wzrosnąć nawet do kilkuset dziennie, dlatego wrażenie jest tak dramatyczne. Wypadanie jest rozlane, obejmuje całą głowę, często najbardziej rzuca się w oczy przy skroniach i wzdłuż przedziałka. Skóra głowy pozostaje przy tym niezmieniona, bez zaczerwienienia, świądu czy łuszczenia, i nie tworzą się ogniska całkowitego wyłysienia.

Warto zapamiętać jedno: poporodowe wypadanie nie prowadzi do łysiny. Włosy się przerzedzają, ale mieszki nie ulegają zniszczeniu, więc pełna utrata owłosienia w tym mechanizmie nie występuje. Jeśli jednak zamiast rozlanego przerzedzenia widzisz cofającą się linię włosów albo trwałe przerzedzenie na czubku głowy, może to być odsłonięte przez ciążę łysienie o podłożu genetycznym, które wymaga oddzielnej oceny.

Co realnie pomaga, a co nie

Najskuteczniejszym "lekiem" jest czas, bo wypadanie mija samoistnie. Kilka rzeczy może jednak wesprzeć włosy i poprawić ich wygląd w okresie przejściowym:

• Zbilansowana dieta. Odpowiednia ilość białka, warzyw i pełnowartościowych posiłków wspiera odrost. Po porodzie łatwo o niedobory, zwłaszcza gdy dochodzi karmienie i mniej czasu na regularne jedzenie.
• Wyrównanie potwierdzonych niedoborów. Częstą, dającą się usunąć przyczyną nasilonego wypadania jest niedobór żelaza. Jeśli badania go wykażą, uzupełnienie zapasów przyspiesza powrót włosów.
• Delikatna pielęgnacja. Unikanie ciasnych upięć, mocnego naciągania, agresywnego szczotkowania i częstego prostowania ogranicza łamliwość. Kosmetyki zwiększające objętość poprawiają wygląd, choć nie wpływają na sam proces.

Czy po porodzie można sięgnąć po leki na porost włosów

To ważne pytanie, zwłaszcza gdy wypadanie mocno obniża samopoczucie. Odpowiedź jest jednak jednoznaczna. Finasteryd i dutasteryd, czyli leki na receptę stosowane w łysieniu androgenowym u mężczyzn, są przeciwwskazane u kobiet, szczególnie w ciąży, w wieku rozrodczym i w okresie karmienia. Substancja może zaburzać rozwój płodu męskiego, dlatego kobieta nie powinna ich przyjmować ani nawet dotykać pokruszonych tabletek. Więcej o samym leku i jego ograniczeniach piszemy na stronie o finasterydzie.

Minoksydyl w piance lub roztworze jest dostępny bez recepty, ale w trakcie karmienia piersią zwykle się go nie zaleca, bo w niewielkiej ilości przenika do mleka. Poza tym w typowym wypadaniu poporodowym nie jest potrzebny, skoro problem ustępuje sam. O ewentualnym zastosowaniu jakiegokolwiek preparatu zawsze decyduje lekarz po ocenie sytuacji, wieku dziecka i tego, czy karmisz. Domowe kuracje z sieci i leki zamawiane z zagranicznych stron bez konsultacji to droga, której lepiej unikać.

Kiedy wypadanie po ciąży wymaga wizyty u lekarza

Zdecydowana większość przypadków mija bez leczenia, ale są sytuacje, w których warto się skonsultować. Zgłoś się do lekarza, gdy:

• nasilone wypadanie utrzymuje się dłużej niż 12 miesięcy od porodu,
• pojawiają się placki całkowitego wyłysienia, zaczerwienienie, świąd lub łuszczenie skóry głowy,
• zamiast rozlanego przerzedzenia cofa się linia włosów lub trwale przerzedza czubek głowy,
• wypadaniu towarzyszą zmęczenie, przyrost lub spadek masy ciała, uczucie zimna czy kołatanie serca, które mogą wskazywać na chorobę tarczycy.

Po porodzie stosunkowo częste są dwie usuwalne przyczyny, które nasilają lub przedłużają wypadanie: niedobór żelaza (organizm traci je podczas porodu i karmienia) oraz poporodowe zapalenie tarczycy. Obie wykrywa się prostymi badaniami krwi, takimi jak morfologia, ferrytyna i TSH. Podczas konsultacji lekarz oceni wywiad, może zalecić takie badania i pomóc ustalić, czy to zwykłe wypadanie poporodowe, czy coś, co wymaga dalszego postępowania.

Najczęstsze pytania