Wypadanie włosów - przyczyny, normy i leczenie
Wypadanie włosów dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety, a jego przyczyny bywają bardzo różne: od genetyki i hormonów, przez stres i niedobory, po choroby tarczycy. Poniżej wyjaśniamy, ile włosów dziennie to norma, jakie są typy i przyczyny łysienia, kiedy zgłosić się do lekarza oraz jak wygląda leczenie na receptę.
Ile włosów dziennie to norma
Każdy włos żyje w cyklu złożonym z trzech faz. W fazie wzrostu (anagen), która trwa od dwóch do nawet siedmiu lat, znajduje się około 85-90% włosów na głowie. Po niej następuje krótka faza przejściowa (katagen), a na końcu kilkumiesięczna faza spoczynku (telogen), po której włos wypada, a z mieszka zaczyna rosnąć nowy. Ponieważ każdy włos jest na innym etapie cyklu, część z nich schodzi codziennie i to zupełnie naturalny proces.
Za normę przyjmuje się utratę od 50 do 100 włosów na dobę. W dniu mycia głowy zobaczysz ich więcej, bo z odpływu i szczotki schodzą nagromadzone, luźne włosy, co nie oznacza choroby. Niepokojące jest dopiero wyraźne i utrzymujące się nasilenie wypadania, przerzedzenie w okolicy szczytu głowy lub przedziałka, cofanie się linii włosów albo pojawienie się gładkich ognisk bez włosów.
Rodzaje wypadania włosów
Wypadanie włosów to objaw, a nie jedna choroba. Za tym samym obrazem może kryć się kilka różnych mechanizmów, które leczy się odmiennie.
| Typ łysienia | Charakterystyka |
|---|---|
| Androgenowe | najczęstsze, uwarunkowane genetycznie i hormonalnie (DHT); u mężczyzn zakola i szczyt głowy, u kobiet rozlane przerzedzenie przedziałka |
| Telogenowe | rozlane wypadanie 2-3 miesiące po czynniku wyzwalającym (stres, choroba, poród, dieta); zwykle przemijające |
| Plackowate | podłoże autoimmunologiczne, zwykle nagłe, okrągłe ogniska całkowitej utraty włosów |
| Bliznowaciejące | trwałe niszczenie mieszków; wymaga pilnej diagnostyki dermatologicznej, bo zmiany są nieodwracalne |
Najczęstsze przyczyny wypadania włosów
Włosy reagują na to, co dzieje się w całym organizmie, dlatego lista możliwych przyczyn jest długa. Do najczęstszych należą:
- Genetyka i hormony - nadwrażliwość mieszków na DHT prowadzi do łysienia androgenowego, dominującego u mężczyzn.
- Silny stres, wysoka gorączka, infekcja, zabieg operacyjny lub szybka utrata masy ciała - typowe wyzwalacze łysienia telogenowego.
- Choroby tarczycy, zarówno niedoczynność, jak i nadczynność.
- Niedobory pokarmowe: żelaza i ferrytyny, witaminy D, cynku oraz białka.
- Okres poporodowy - spadek hormonów po porodzie często wywołuje przejściowe, rozlane wypadanie.
- Niektóre leki, m.in. chemioterapia, retinoidy, część leków przeciwkrzepliwych i przeciwdepresyjnych.
- Choroby skóry głowy, takie jak łojotokowe zapalenie skóry czy zakażenia grzybicze.
- U kobiet dodatkowo zespół policystycznych jajników, w którym rośnie stężenie androgenów.
Wypadanie włosów u mężczyzn i u kobiet
U mężczyzn zdecydowanie dominuje łysienie androgenowe. Zaczyna się od cofania linii włosów przy skroniach (zakola) i przerzedzenia na szczycie głowy, a stopień zaawansowania opisuje skala Norwooda. U kobiet ten sam mechanizm hormonalny daje inny obraz: włosy przerzedzają się rozlanie wzdłuż przedziałka przy zachowanej linii czołowej (skala Ludwiga), a całkowite wyłysienie zdarza się rzadko.
Finasteryd i dutasteryd nie są lekami dla kobiet. Są przeciwwskazane u kobiet, zwłaszcza w ciąży i w wieku rozrodczym, ponieważ mogą zaburzać rozwój narządów płciowych płodu męskiego. Wypadanie włosów u kobiet wymaga osobnej diagnostyki i innego leczenia, dlatego kobieta powinna skonsultować się z lekarzem lub dermatologiem.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Stopniowe przerzedzenie zgodne z typem męskim zwykle nie jest pilne, ale niektóre sytuacje wymagają oceny lekarza, bo mogą świadczyć o chorobie skóry głowy lub problemie ogólnoustrojowym:
- Wypadanie nagłe, ogniskowe lub bardzo szybkie.
- Zaczerwienienie, świąd, ból, łuszczenie lub krostki na skórze głowy.
- Gładka, lśniąca skóra w miejscu utraty włosów, bez widocznych ujść mieszków (możliwe bliznowacenie).
- Wypadaniu towarzyszą inne objawy: zmęczenie, zmiana masy ciała, zaburzenia miesiączkowania.
- Problem dotyczy kobiety lub dziecka.
Jak ustala się przyczynę
Lekarz zaczyna od wywiadu i oceny skóry głowy, często z użyciem trichoskopii, czyli oglądania mieszków w powiększeniu. Pomocny bywa test pociągania (pull test) oraz badania krwi: morfologia, ferrytyna i TSH, a u kobiet również badania hormonalne i stężenie witaminy D. W wybranych przypadkach, zwłaszcza przy podejrzeniu bliznowacenia, wykonuje się biopsję skóry głowy.
Leczenie wypadania włosów
Leczenie zależy od rozpoznanej przyczyny. Łysienie telogenowe zwykle nie wymaga leków na włosy - ustępuje samo po usunięciu czynnika wyzwalającego i uzupełnieniu niedoborów. Łysienie androgenowe u mężczyzn jest przewlekłe, a jego podstawą są leki hamujące powstawanie DHT.
- Finasteryd 1 mg raz dziennie - inhibitor 5-alfa-reduktazy, który obniża stężenie DHT o około 60-70% i zatrzymuje wypadanie u większości mężczyzn.
- Dutasteryd - silniejszy inhibitor blokujący dwa typy enzymu; bywa wybierany, gdy finasteryd nie daje efektu.
- Minoksydyl - dostępny bez recepty, do stosowania na skórę głowy; pobudza mieszki innym mechanizmem i często łączy się go z finasterydem.
Efekty leczenia farmakologicznego widać po kilku miesiącach i utrzymują się tak długo, jak trwa terapia. O doborze leku, dawce i czasie leczenia decyduje lekarz na podstawie wywiadu. Więcej o skutecznym postępowaniu piszemy w artykule o leczeniu łysienia androgenowego.
Jak uzyskać e-receptę na lek na łysienie
Konsultacja jest zdalna i zajmuje kilka minut. Recepty nie wystawiamy w ciemno - decyzję zawsze podejmuje lekarz.
- Wypełniasz formularz medyczny o stanie zdrowia i przyjmowanych lekach
- Opłacasz konsultację, 59 zł
- Lekarz analizuje wniosek i, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę
- Jeśli lekarz odmówi, otrzymujesz pełny zwrot
Zamów e-receptę na lek na łysienie
Wypełnij wywiad medyczny, a o wystawieniu recepty na finasteryd lub dutasteryd zdecyduje lekarz. Kod dostaniesz na e-mail, a przy odmowie oddajemy całą kwotę.
Zamów receptęNajczęstsze pytania
Ile włosów dziennie to norma?
Utrata około 50-100 włosów dziennie to normalne zjawisko. W dni mycia głowy bywa ich więcej, bo schodzą nagromadzone, luźne włosy. Niepokojące jest dopiero wyraźne nasilenie wypadania, przerzedzenie w jednym miejscu albo pojawienie się ognisk bez włosów.
Jakie są najczęstsze przyczyny wypadania włosów?
U mężczyzn najczęstsze jest łysienie androgenowe zależne od hormonu DHT. Inne przyczyny to łysienie telogenowe po stresie, chorobie, porodzie lub gwałtownej diecie, niedobory żelaza i ferrytyny, choroby tarczycy oraz niektóre leki.
Kiedy wypadanie włosów wymaga wizyty u lekarza?
Do lekarza warto zgłosić się przy nagłym lub ogniskowym wypadaniu, szybkim przerzedzeniu, a także gdy skórze głowy towarzyszy zaczerwienienie, świąd, ból lub łuszczenie. Osobnej diagnostyki wymaga też wypadanie u kobiet i dzieci.
Czy wypadanie włosów można wyleczyć?
To zależy od przyczyny. Łysienie telogenowe zwykle cofa się samo po usunięciu czynnika wyzwalającego. Łysienie androgenowe jest przewlekłe, ale finasteryd i dutasteryd hamują wypadanie na czas leczenia. Łysienie bliznowaciejące wymaga pilnej pomocy dermatologa, bo mieszki giną nieodwracalnie.
Jakie leki na wypadanie włosów są na receptę?
Na receptę stosuje się finasteryd i dutasteryd u mężczyzn z łysieniem androgenowym. Bez recepty dostępny jest minoksydyl do stosowania na skórę głowy. E-receptę na finasteryd lub dutasteryd uzyskasz online po konsultacji z lekarzem.
Czy leki na łysienie są odpowiednie dla kobiet?
Finasteryd i dutasteryd są przeciwwskazane u kobiet, zwłaszcza w ciąży i w wieku rozrodczym. Wypadanie włosów u kobiet ma inne przyczyny i wymaga osobnej diagnostyki oraz innego leczenia, dlatego kobieta powinna skonsultować się z lekarzem lub dermatologiem.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego finasterydu i dutasterydu, Rejestr Produktów Leczniczych (URPL)
- pacjent.gov.pl, e-recepta
Ten materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie lub przerwaniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny.