Nadmierne wypadanie włosów - kiedy to już problem?

Garść włosów w odpływie po myciu potrafi napędzić strachu, choć najczęściej jest zupełnie normalna. Kłopot zaczyna się dopiero wtedy, gdy tej utraty jest wyraźnie więcej, utrzymuje się tygodniami, a we fryzurze robią się widoczne prześwity. Poniżej pokazujemy, ile włosów dziennie to jeszcze norma, po czym poznać, że wypadanie zrobiło się nadmierne, i w którym momencie warto zgłosić się do lekarza.

Ile włosów dziennie to norma

Utrata włosów jest wpisana w ich naturalny cykl. Każdy włos przechodzi kolejno fazę wzrostu, fazę przejściową i spoczynkową, po której wypada, a na jego miejsce z tego samego mieszka wyrasta nowy. Ponieważ poszczególne włosy są w różnych fazach, część z nich wymienia się bez przerwy. Dlatego zdrowa skóra głowy gubi każdego dnia do około stu włosów i nie ma to żadnego wpływu na gęstość fryzury. W dniu mycia albo dokładnego rozczesywania na szczotce, w ręczniku czy w odpływie zostaje ich zwykle więcej, bo za jednym razem zbierasz włosy z kilku dni. To także mieści się w normie i samo w sobie nie świadczy o problemie.

Kiedy wypadanie jest już nadmierne

O nadmiernym wypadaniu włosów mówimy dopiero wtedy, gdy przekracza ono zwykły rytm wymiany i utrzymuje się w czasie. Liczy się nie pojedynczy dzień, w którym zostało więcej włosów niż zwykle, ale trwały wzorzec: nasilona utrata przez wiele tygodni, do której dołączają widoczne zmiany wyglądu. Najważniejsze sygnały, że wypadanie wyszło poza normę, to:

• wyraźnie większa niż dotąd ilość włosów na poduszce, w odpływie i na szczotce, utrzymująca się tygodniami,
• widoczne przerzedzenie i prześwitująca skóra głowy, zwłaszcza na czubku,
• poszerzający się przedziałek, częsty pierwszy sygnał u kobiet,
• cofająca się linia włosów i pogłębiające się zakola u mężczyzn,
• ogniska całkowicie pozbawione włosów.

Pojedynczy dzień z większą garścią włosów nie musi więc niepokoić. Dopiero utrzymująca się zmiana, którą widać w lustrze, jest powodem, żeby przyjrzeć się sprawie bliżej. Poniższa tabela zestawia to, co jeszcze jest normą, z sytuacją, która wykracza poza nią.

Jak samodzielnie ocenić, ile włosów wypada

Zanim pójdziesz do lekarza, możesz z grubsza ocenić skalę wypadania w domu. Najprostszy jest test pociągania: chwyć delikatnie pasmo kilkudziesięciu włosów blisko skóry głowy i przeciągnij palcami po całej długości. Jeśli za każdym razem w dłoni zostaje kilka włosów i powtarza się to w różnych miejscach głowy, wypadanie jest aktywne. Gdy zostają pojedyncze włosy, mieści się to w normie. Warto też przez kilka dni zwrócić uwagę, ile włosów zbiera się na poduszce, w odpływie po myciu i na szczotce. Stała, wyraźnie zwiększona liczba to ważniejszy sygnał niż jednorazowa garść po kilku dniach bez mycia. Pomocne bywają zdjęcia czubka głowy i linii włosów robione co kilka tygodni w tym samym świetle, bo powolne przerzedzenie łatwo przeoczyć, patrząc na siebie codziennie w lustrze.

Sygnały alarmowe, które wymagają pilnej wizyty

Część objawów towarzyszących wypadaniu to znak, że nie warto czekać i lepiej szybciej zgłosić się do lekarza. Należą do nich:

• nagłe, rozlane wypadanie dużej ilości włosów w ciągu kilku tygodni,
• okrągłe, ostro odgraniczone ogniska bez włosów, które mogą wskazywać na łysienie plackowate,
• zaczerwienienie, łuszczenie, świąd, ból lub blizny na skórze głowy,
• wypadanie z objawami ogólnymi, takimi jak zmęczenie, zmiana masy ciała czy uczucie zimna.

Kiedy zgłosić się do lekarza i co dalej

Nawet bez sygnałów alarmowych warto zgłosić się do lekarza już przy pierwszych oznakach trwałego przerzedzenia lub cofania linii włosów. Im wcześniej ustali się przyczynę, tym więcej włosów można uratować, bo mieszków już zniszczonych nie da się odbudować. Podczas oceny lekarz zbiera wywiad, ogląda skórę głowy i wzorzec wypadania, a przy rozlanej utracie często zleca badania krwi, między innymi morfologię, ferrytynę i hormon tarczycy (TSH), by wykluczyć niedobory i choroby ogólnoustrojowe. Od rozpoznanej przyczyny zależy dalsze postępowanie: przejściowe łysienie telogenowe zwykle ustępuje samo po usunięciu czynnika spustowego, a trwałe łysienie androgenowe u mężczyzn leczy się lekami obniżającymi DHT. Poszczególne źródła utraty włosów rozkładamy na czynniki w tekście o przyczynach wypadania włosów.

Jeśli obraz odpowiada łysieniu androgenowemu u mężczyzny, receptę na finasteryd lub dutasteryd można uzyskać online po konsultacji z lekarzem. Oba leki mają kategorię Rp, są przeznaczone wyłącznie dla mężczyzn i są przeciwwskazane u kobiet, zwłaszcza w ciąży i wieku rozrodczym. U kobiet diagnostykę i leczenie prowadzi się odmiennie, po ustaleniu konkretnej przyczyny wypadania.

Najczęstsze pytania