Jakie witaminy na wypadanie włosów - co faktycznie pomaga

Preparaty "na porost włosów" to jedna z najlepiej sprzedających się kategorii w aptece, ale skuteczność witamin zależy wyłącznie od tego, co stoi za utratą włosów. Jeśli problemem jest niedobór, uzupełnienie brakującego składnika faktycznie pomaga. Jeśli przyczyna jest hormonalna, ten sam suplement niczego nie zmieni. Poniżej przechodzimy przez składniki, które najczęściej mają związek z wypadaniem włosów, i tłumaczymy, kiedy warto po nie sięgnąć, a kiedy to strata pieniędzy lub wręcz ryzyko.

Czy witaminy zatrzymają wypadanie włosów?

Krótka i uczciwa odpowiedź brzmi: to zależy od przyczyny. Najczęstsza postać trwałej utraty włosów, czyli łysienie androgenowe, wynika z działania dihydrotestosteronu (DHT) na mieszki, a nie z braku witamin. Żaden preparat witaminowy nie obniża DHT ani nie cofa miniaturyzacji mieszków, więc w tym typie łysienia suplementy nie zatrzymają procesu. Witaminy i minerały mają sens tam, gdzie włosy wypadają z powodu realnego niedoboru - wtedy uzupełnienie brakującego składnika pozwala mieszkom wrócić do prawidłowego cyklu. Taki mechanizm dotyczy przede wszystkim łysienia telogenowego, czyli rozlanego wypadania całych partii włosów kilka tygodni po zdarzeniu spustowym.

Żelazo i ferrytyna - najczęstszy niedobór przy wypadaniu włosów

Spośród wszystkich niedoborów to właśnie niski poziom żelaza najczęściej wiąże się z rozlanym wypadaniem włosów, zwłaszcza u kobiet miesiączkujących, na diecie roślinnej, po ciąży lub po większej utracie krwi. Kluczowa jest tu nie tyle wartość żelaza we krwi, co ferrytyna, czyli magazyn żelaza w organizmie. Często przyjmuje się, że dla prawidłowej pracy mieszków ferrytyna powinna wynosić co najmniej około 30 ng/ml, a część dermatologów przy wypadaniu włosów celuje w wartości wyższe, rzędu 40-70 ng/ml. Suplementacja żelaza ma sens wyłącznie przy potwierdzonym badaniem niedoborze - przyjmowanie żelaza "na wszelki wypadek" jest niewskazane, bo jego nadmiar odkłada się w narządach i bywa szkodliwy.

Witamina D

Receptor witaminy D bierze udział w cyklu wzrostu włosa, a jej niski poziom bywa obserwowany u osób z łysieniem telogenowym oraz plackowatym. Dowody na to, że suplementacja witaminy D przy jej prawidłowym poziomie poprawia porost włosów, są jednak ograniczone i niejednoznaczne. Ponieważ niedobór witaminy D jest w Polsce powszechny, szczególnie jesienią i zimą, jej oznaczenie i wyrównanie do normy jest rozsądne z wielu powodów zdrowotnych, a przy okazji może wspierać kondycję włosów. Dawkę warto ustalić na podstawie wyniku badania, bo witamina D w nadmiarze także nie jest obojętna.

Cynk

Cynk uczestniczy w budowie keratyny i w podziałach komórek mieszka włosowego. Jego wyraźny niedobór, na przykład przy zaburzeniach wchłaniania, restrykcyjnych dietach czy chorobach przewlekłych, może powodować wypadanie włosów, które ustępuje po uzupełnieniu. Problem w tym, że sięganie po cynk bez potwierdzonego niedoboru łatwo przynosi odwrotny skutek: nadmiar cynku obniża poziom miedzi, a to samo w sobie potrafi pogarszać stan włosów. Dlatego również tutaj obowiązuje ta sama zasada - najpierw badanie, potem ewentualna suplementacja w rozsądnej dawce.

Biotyna i witaminy z grupy B

Biotyna (witamina B7, dawniej nazywana witaminą H) jest chyba najczęściej reklamowanym składnikiem "na włosy", ale jej niedobór u zdrowej, normalnie odżywiającej się osoby występuje bardzo rzadko. Organizm czerpie biotynę z diety i z bakterii jelitowych, więc realny deficyt zdarza się głównie przy niektórych chorobach metabolicznych, długotrwałym stosowaniu części leków przeciwpadaczkowych albo antybiotyków. Biotyna pomaga na włosy tylko wtedy, gdy faktycznie jej brakuje - poza taką sytuacją suplement nie przyspieszy porostu. Co ważne, biotyna w wysokich dawkach potrafi zafałszować wyniki badań laboratoryjnych, między innymi hormonów tarczycy i markerów sercowych, dlatego przed pobraniem krwi trzeba poinformować lekarza o jej przyjmowaniu. Pozostałe witaminy z grupy B oraz kwas foliowy i witamina B12 wspierają metabolizm mieszków, ale i one mają znaczenie dla włosów przede wszystkim przy niedoborze.

Kiedy nadmiar witamin sam nasila wypadanie

Suplement "na włosy" nie jest obojętny i więcej nie znaczy lepiej. Kilka składników w nadmiarze potrafi wręcz wywołać wypadanie:

• witamina A - przewlekłe przyjmowanie zbyt dużych dawek (hiperwitaminoza A) jest znaną przyczyną rozlanego wypadania włosów,
• selen - jego nadmiar (selenoza) uszkadza włosy i prowadzi do ich utraty,
• cynk - w dużych ilościach wypiera miedź i może pogarszać stan włosów.

To jeden z powodów, dla których łączenie kilku preparatów witaminowych naraz bywa ryzykowne. Bezpieczniej jest celowo uzupełniać to, czego rzeczywiście brakuje, niż przyjmować wysokie dawki wszystkiego naraz w nadziei, że coś zadziała.

Witaminy na włosy - zestawienie

Poniższa tabela zbiera składniki najczęściej łączone z wypadaniem włosów oraz wskazuje, kiedy ich suplementacja ma uzasadnienie. To orientacja, a nie zalecenie do samodzielnego dawkowania - decyzję warto oprzeć na wyniku badania i ocenie lekarza.

Zbadaj poziom, zanim sięgniesz po suplement

Zamiast zgadywać, których witamin brakuje, prościej i taniej jest je po prostu zbadać. Przy rozlanym wypadaniu włosów najczęściej sprawdza się morfologię i ferrytynę, hormon tarczycy TSH oraz, zależnie od wywiadu, witaminę D i cynk. Taki zestaw pozwala odróżnić wypadanie z niedoboru, które ustąpi po uzupełnieniu, od łysienia androgenowego czy chorób tarczycy, które wymagają zupełnie innego postępowania. Więcej o rozpoznawaniu źródła problemu piszemy w tekście o przyczynach wypadania włosów, a rozlane wypadanie po niedoborze omawiamy przy łysieniu telogenowym.

Kiedy witaminy nie wystarczą

Jeśli włosy cofają się na skroniach i przerzedzają na czubku głowy, a proces postępuje od lat, najprawdopodobniej mamy do czynienia z łysieniem androgenowym - i tu żadna witamina nie zastąpi leczenia. Podstawą u mężczyzn są leki obniżające DHT: finasteryd 1 mg raz dziennie oraz silniejszy dutasteryd, często w połączeniu z minoksydylem. Oba mają kategorię Rp i są wydawane na receptę. Pełny przegląd tego, co realnie działa na utratę włosów, zebraliśmy na stronie co na wypadanie włosów. Witaminy warto traktować jako uzupełnienie i sposób na wyrównanie niedoborów, a nie jako główny sposób na zatrzymanie łysienia.

Najczęstsze pytania