Co na wypadanie włosów - co realnie pomaga

Najpierw ustal, dlaczego włosy wypadają

Zgubienie 50-100 włosów dziennie jest normą i nie oznacza łysienia. O problemie mówimy, gdy włosów ubywa wyraźnie więcej, a skóra głowy zaczyna prześwitywać. Zanim sięgniesz po jakikolwiek preparat, warto ustalić przyczynę, bo od niej zależy, co pomoże.

• Łysienie androgenowe - najczęstsza przyczyna u mężczyzn, uwarunkowana hormonalnie i genetycznie. Daje charakterystyczny obraz: cofające się zakola i przerzedzenie na czubku głowy, przy zachowanym owłosieniu z tyłu. Odpowiada za nie dihydrotestosteron (DHT).
• Łysienie telogenowe - rozlane wypadanie kilka tygodni po silnym stresie, chorobie, porodzie, gwałtownej diecie lub niedoborach. Zwykle przemija, gdy usunie się wyzwalacz.
• Łysienie plackowate - ostro odgraniczone ogniska bez włosów, o podłożu autoimmunologicznym, wymaga oceny dermatologicznej.
• Przyczyny ogólnoustrojowe - niedobór żelaza (niska ferrytyna), niedoczynność lub nadczynność tarczycy, niektóre leki. Tu leczy się chorobę podstawową.

Przy nagłym, rozlanym wypadaniu sensowne jest sprawdzenie morfologii, ferrytyny i hormonów tarczycy (TSH). Jeśli wynik odbiega od normy, uzupełnienie niedoboru bywa całym potrzebnym „lekiem na wypadanie włosów”. Preparaty obniżające DHT mają sens dopiero wtedy, gdy problemem jest łysienie androgenowe.

Co realnie działa, uporządkowane wg dowodów

Metody na wypadanie włosów można ułożyć w drabinę: od tych z najmocniejszymi dowodami po te, które w łysieniu androgenowym nie zmieniają nic. Oto ta drabina.

Leki o najlepszych dowodach

To fundament leczenia łysienia androgenowego, jedyne metody z solidnym potwierdzeniem skuteczności w tej postaci utraty włosów.

• Minoksydyl - pianka lub roztwór bez recepty, wcierany w skórę głowy raz lub dwa razy dziennie. Nie działa na hormony, tylko rozszerza naczynia i wydłuża fazę wzrostu włosa, przez co odrastają grubsze. Najlepiej udokumentowany na szczycie głowy, słabiej na zakolach.
• Finasteryd - tabletka 1 mg raz dziennie na receptę. Blokuje enzym 5-alfa-reduktazę typu 2 i obniża DHT o około 60-70%, przez co zatrzymuje miniaturyzację mieszków u źródła. Pełny opis znajdziesz na stronie o finasterydzie.
• Dutasteryd - kapsułka 0,5 mg raz dziennie, silniejszy inhibitor blokujący oba typy enzymu i obniżający DHT o ponad 90%. W łysieniu stosowany zwykle wtedy, gdy finasteryd nie wystarcza. Szczegóły na stronie o dutasterydzie.

W praktyce najlepszy efekt daje połączenie leku doustnego z minoksydylem: jeden hamuje przyczynę, drugi poprawia jakość odrastających włosów. Który wybrać na start, rozkładamy w tekście o tym, czy lepszy jest finasteryd czy minoksydyl. Istnieje też finasteryd w formie miejscowej, czyli wcierki, dla osób, które wolą uniknąć leku doustnego.

Leczenie przyczyny, gdy wypadanie nie jest androgenowe

Jeśli badania pokazały niski poziom żelaza lub problem z tarczycą, to właśnie ich wyrównanie zatrzymuje wypadanie, a nie leki na DHT. Uzupełnianie żelaza ma sens tylko przy potwierdzonym niedoborze, bo nadmiar jest szkodliwy. Podobnie leczenie telogenowego wypadania polega na usunięciu wyzwalacza (stres, restrykcyjna dieta, choroba), po czym włosy zwykle wracają samoistnie w ciągu kilku miesięcy.

Zabiegi wspomagające

Zabiegi wykonywane w gabinecie mogą uzupełniać farmakoterapię, ale jej nie zastępują, a dowody na ich skuteczność są słabsze i mniej jednorodne niż dla leków.

• Mezoterapia i osocze bogatopłytkowe (PRP) - substancje lub własne osocze wstrzykiwane w skórę głowy. Traktuje się je jako dodatek do leczenia, nie samodzielne rozwiązanie. O kwalifikacji decyduje lekarz.
• Przeszczep włosów - opcja przy utrwalonym wyłysieniu. Przenosi własne mieszki odporne na DHT, ale nie zatrzymuje miniaturyzacji pozostałych włosów, dlatego zwykle łączy się go z finasterydem, żeby nie tracić reszty.

Co nie zatrzyma łysienia androgenowego

Szampony wzmacniające, ampułki i suplementy z biotyną nie wpływają na DHT, więc nie powstrzymają wypadania uwarunkowanego hormonalnie, choć bywają sprzedawane jako „lek na porost”. Mogą poprawić kondycję i wygląd włosów, ale nie zmienią tempa miniaturyzacji mieszków. Biotyna pomaga wyłącznie przy jej rzeczywistym niedoborze, który jest rzadki. Jeśli masz łysienie androgenowe, pieniądze wydane na kolejne kosmetyki nie zastąpią jednego z trzech leków opisanych wyżej.

Porównanie głównych opcji

> dawki i mechanizmy wg Charakterystyki Produktu Leczniczego; o doborze metody decyduje lekarz

Kiedy widać efekty

Niezależnie od wybranego leku efekt narasta powoli, bo cykl życia włosa jest długi. Nie oceniaj leczenia po kilku tygodniach.

Leki na łysienie androgenowe działają objawowo, więc utrzymują włosy tak długo, jak je stosujesz. Po odstawieniu DHT wraca do poprzedniego poziomu, a wypadanie wznawia się w ciągu 6-12 miesięcy. Więcej praktycznych wskazówek zebraliśmy w poradniku, jak zatrzymać wypadanie włosów, a stopnie zaawansowania opisujemy przy skali Norwooda.

Wypadanie włosów u kobiet

U kobiet utrata włosów ma zwykle inne tło niż u mężczyzn i wymaga osobnej diagnostyki. Częstsze są przyczyny odwracalne: niedobór żelaza, zaburzenia tarczycy, wypadanie po porodzie czy po odstawieniu antykoncepcji. Finasteryd i dutasteryd są u kobiet przeciwwskazane, dlatego nie stosuje się ich tak jak u mężczyzn. U kobiet wykorzystuje się między innymi minoksydyl oraz leczenie ustalonej przyczyny, zawsze po ocenie lekarza. Jeśli jesteś kobietą z nasilonym wypadaniem, punktem wyjścia powinny być badania, a nie leki obniżające DHT.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Do lekarza warto zgłosić się już przy pierwszych oznakach cofania linii włosów, bo wczesny start daje najlepszy efekt, a zniszczonego mieszka nie da się odbudować. Pilnej oceny wymaga wypadanie nagłe, plackowate, z zaczerwienieniem lub łuszczeniem skóry, a także takie, któremu towarzyszą inne objawy, jak zmęczenie czy zmiany paznokci. Finasteryd i dutasteryd mogą też obniżać stężenie PSA, o czym trzeba poinformować lekarza przy diagnostyce prostaty. Recepta na te leki wymaga oceny lekarza, którą można przeprowadzić online.

Najczęstsze pytania