Dermatolog radzi na wypadanie włosów: diagnostyka i leczenie

Utrata włosów ma wiele twarzy i tym, co odróżnia poradę dermatologa od domowych sposobów, jest diagnostyka. Zamiast od razu sięgać po lek czy suplement, lekarz najpierw sprawdza, dlaczego włosy wypadają, bo ta sama metoda pomoże w jednym typie łysienia, a w innym będzie stratą czasu. Poniżej pokazujemy, co dermatolog radzi na wypadanie włosów w praktyce: jak ocenia problem, jakie badania zleca i jakie leczenie ma potwierdzenie w badaniach.

Od czego zaczyna dermatolog: wywiad i ocena wypadania

Pierwszy krok to rozmowa. Dermatolog pyta, od kiedy trwa wypadanie, czy narasta powoli czy pojawiło się nagle, czy w rodzinie występowało łysienie, jakie leki i choroby przewlekłe dotyczą pacjenta, a także o dietę, stres, niedawne infekcje, poród i u kobiet o cykl miesiączkowy. Sam obraz utraty włosów dużo mówi o przyczynie. Cofające się zakola i przerzedzenie na czubku u mężczyzny albo rozlane przerzedzenie na szczycie głowy u kobiety wskazują na łysienie androgenowe. Rozlane wypadanie kilka tygodni po stresie, chorobie lub porodzie sugeruje postać telogenową, a ostro odgraniczone ogniska bez włosów - łysienie plackowate. Lekarz często wykonuje też prosty test pociągania: delikatnie ciągnie pęczek włosów, by ocenić, ile z nich wypada, co pomaga stwierdzić, czy proces jest aktywny.

Trichoskopia, czyli jak dermatolog ogląda skórę głowy

Podstawowym narzędziem w gabinecie jest trichoskopia, czyli oglądanie skóry owłosionej głowy w dużym powiększeniu dermatoskopem lub wideodermatoskopem. Badanie jest bezbolesne, trwa kilka minut i nie wymaga pobierania wycinka. Pozwala zobaczyć rzeczy niewidoczne gołym okiem i na tej podstawie odróżnić typy łysienia. W łysieniu androgenowym dermatolog widzi miniaturyzację, czyli wyraźnie różną grubość sąsiadujących włosów oraz przewagę włosów cienkich, a często także żółte kropki i obwódkę wokół mieszków. W łysieniu plackowatym charakterystyczne są włosy wykrzyknikowe i czarne kropki. Trichoskopia bywa też sygnałem ostrzegawczym: zanik ujść mieszków przemawia za łysieniem bliznowaciejącym, które wymaga pilnej oceny, a niekiedy biopsji skóry.

Jakie badania krwi zleca dermatolog

Gdy wypadanie jest rozlane albo obraz nie jest jednoznaczny, dermatolog zleca badania krwi, żeby wykluczyć odwracalne przyczyny i choroby ogólnoustrojowe. Poniżej najczęściej zlecany zestaw i to, czego szuka lekarz.

Zakres badań dobiera lekarz, nie ma sensu na własną rękę oznaczać wszystkiego naraz. Wyniki pokazują, czy za wypadaniem stoi coś, co da się wyrównać, jak niska ferrytyna, czy raczej mechanizm hormonalny, który wymaga innego podejścia.

Leczenie oparte na dowodach

Dobór leczenia zależy od rozpoznania. W najczęstszym scenariuszu, czyli łysieniu androgenowym u mężczyzn, dermatolog opiera się na lekach o udowodnionym działaniu na tę postać. Podstawą jest finasteryd 1 mg raz dziennie, który blokuje 5-alfa-reduktazę i obniża stężenie DHT o około 60-70%, dzięki czemu miniaturyzacja mieszków zwalnia lub się zatrzymuje. Silniejszą opcją bywa dutasteryd 0,5 mg raz dziennie, stosowany zwykle, gdy finasteryd nie daje efektu. Oba leki mają kategorię Rp, są przeznaczone wyłącznie dla mężczyzn i wymagają recepty. Uzupełnieniem jest minoksydyl dostępny bez recepty, który wciera się w skórę głowy i który dobrze łączy się z finasterydem. Te leki działają objawowo, więc utrzymują włosy tak długo, jak są przyjmowane.

Zupełnie inaczej wygląda porada przy pozostałych typach. W łysieniu telogenowym i niedoborowym leczy się przyczynę: uzupełnia żelazo, wyrównuje tarczycę, koryguje dietę, a włosy zwykle odrastają w ciągu kilku miesięcy. Łysienie plackowate jako choroba autoimmunologiczna wymaga leczenia prowadzonego przez dermatologa, a łysienie bliznowaciejące, w którym mieszki są niszczone nieodwracalnie, tym pilniejszego, im wcześniej się je rozpozna.

Czego dermatolog zwykle nie zaleca

Równie ważne jest to, przed czym lekarz przestrzega. Szampony wzmacniające, ampułki i suplementy z biotyną są często reklamowane jako remedium na łysienie, ale nie wpływają na DHT, więc nie zatrzymają wypadania androgenowego. Suplementacja ma sens tylko wtedy, gdy badania potwierdzą konkretny niedobór, a nie na wszelki wypadek. Dermatolog odradza też najczęściej samodzielne łączenie wielu preparatów bez rozpoznania, bo maskuje ono właściwą przyczynę.

Kiedy potrzebna jest wizyta w gabinecie

Nie każde wypadanie da się ocenić zdalnie. Wizyta stacjonarna u dermatologa z trichoskopią jest potrzebna, gdy obraz jest nietypowy, wypadanie pojawiło się nagle, dotyczy kobiety lub dziecka, albo gdy skórze głowy towarzyszy zaczerwienienie, łuszczenie, ból lub blizny. Te ostatnie objawy mogą świadczyć o łysieniu bliznowaciejącym, które niszczy mieszki na stałe, dlatego wymaga szybkiej diagnostyki. W typowym łysieniu androgenowym u mężczyzny, gdy wzorzec jest jasny, receptę na finasteryd lub dutasteryd można uzyskać online po konsultacji z lekarzem, bez potrzeby wizyty w gabinecie. Więcej praktycznych wskazówek zebraliśmy w poradniku o tym, jak zatrzymać wypadanie włosów, oraz w opisie przyczyn wypadania włosów.

Najczęstsze pytania